Joan Halifax: Lòng trắc ẩn và ý nghĩa đích thực của sự thấu cảm

Joan Halifax, nhà nghiên cứu nhân chủng-sinh thái học, lão sư Thiền tông Phật giáo, sau những ngày hoạt động tại các trung tâm xã hội ở nhiều quốc gia, đã mang đến cho mọi người bài học về sự từ bi, lòng trắc ẩn và ý nghĩa đích thực của sự thấu cảm.

Bà vừa là nhà hoạt động, một tác gia, một người giáo dưỡng tình nguyện, một nhà nghiên cứu nhân chủng-sinh thái học, là giáo viên, là thiền sư,... bà thật sự mang đến ý nghĩa quan trọng đến với rất nhiều người. Dù với vai trò gì đi nữa, thì ai cũng đều công nhận bà là một con người dũng cảm và nhiệt huyết. 

Joan Halifax với Đạt Lai Lạt Ma

Halifax đang điều hành trung tâm Upaya Zen ở New Mexico, một cộng đồng thiền định vì hòa bình mà bà thành lập từ năm 1990, sau khi sáng lập Quỹ Ojai ở California được 10 năm. Bà là người điều hành dự án Being With Dying (tạm dịch: Sống cùng cái chết) trong suốt hơn 30 năm, nhằm đưa những người giáo dưỡng tình nguyện giúp đỡ chăm sóc những người đang cận kề cái chết.

“Tình yêu và lòng trắc ẩn là điều thiết yếu mà thiếu chúng, loài người không thể tổn tại” – Lão sư mở đầu bài chia sẻ bằng một câu nói của DalaiLatma để nhấn mạnh tầm quan trọng của đức tính này trong mỗi con người, không chỉ trong mối quan hệ giữa người với người, mà chúng ta còn phải có lòng trắc ẩn với động vật, thiên nhiên xung quanh.

Trong chuyến đi Banglarore (Ấn Độ), ở một khu tế bần, Lão sư đã bắt gặp ánh sáng của lòng trắc ẩn được toát lên từ những người phụ nữ tình nguyện chăm sóc cho các bệnh nhân đang trong lúc hấp hối.  “Điều kinh ngạc nhất trên thế giới là xung quanh chúng ta ai cũng có thể chết nhưng chúng ta không nhận ra được điều đó có thể xảy đến với mình” – câu nói của Yudhisthira được bà nhớ đến để tôn vinh vẻ đẹp từ sự thấu cảm nỗi đau của những người tình nguyện.

Và sự thấu hiểu bản chất của nỗi đau là cốt lõi của lòng trắc ẩn. Lão sư khẳng định chúng ta phải nhận thức được rằng chúng ta không tránh khỏi nỗi đau, và phải hành động để thay đổi nỗi đau đó. 

Điều này giải thích được sự thờ ơ đang tràn lan trong xã hội. Chúng ta không động lòng trước hình ảnh những cụ già vẫn phải buôn gánh bán bưng, những em học sinh phải lội sông mới đến được trường, vì chúng ta không cảm thấy đó là nỗi khổ. Nhưng sự thờ ơ do con người tạo nên cũng chính là nguyên nhân gây ra nỗi bất hạnh mà họ phải chịu đựng, đó là sự lo sợ, thiếu vắng niềm tin, nhiệt huyết trong cuộc sống.

Nhưng còn một điều không kém quan trọng, đó là chúng ta không nên trói buột với kết quả như thế nào khi  thể hiện lòng trắc ẩn. Hãy cho đi mà đừng nghĩ đến việc nhận lại, hãy cố gắng thực hiện mà đừng tập trung đến việc liệu kết quả có như ý mình hay không vì nó sẽ làm phân tán năng lực của bạn.

"Bà ấy là người can trường nhất mà tôi từng được gặp" - Peg Reishin Murray 

Lòng trắc ẩn mang lại cho con người sức mạnh, sự bình tâm, vững vàng vượt lên bản thân để thay đổi cuộc sống. Vì vậy, hãy đánh thức lòng trắc ẩn trong mỗi con người, hãy tôn vinh và lan truyền lòng trắc ẩn để có bản thân có được một cuộc sống hạnh phúc, để xã hội ngày một tốt đẹp hơn.

Nguồn: TED.com

Người viết: Hiệp