Bart Weetjens: Cách dạy chuột phát hiện mìn

Tại TEDxRotterdam, Bart Weetjens nói về dự án đặc biệt của mình: đào tạo chuột để phát hiện các mìn. Ông ta giới thiệu các đoạn clip "những chuột anh hùng" của mình, và giới thiệu giai đoạn tiếp theo của công việc của mình: dạy cho chúng phát hiện bệnh lao trong phòng thí nghiệm.

Bart Weetjens là một nhà phát triển sản phẩm. Anh đang triển khai một phương pháp mới cho vấn đề dò mìn trong đất: huấn luyện những con chuột túi lớn dò mìn trong vòng vài phút.

Nguồn: Radio Netherlands Worldwide

Vì sao chúng ta nên lắng nghe anh:

          Bart Weetjens làm việc với dân địa phương ở Morogoro, Tanzania để quản lý một cơ sở lớp dạy cho toàn thế giới, lớp huấn luyện chuột làm những việc lạ lùng: đánh hơi mìn trong đất. (Chuột túi lớn Châu Phi được dùng trong dự án là loài phổ biến ở vùng này). Những chú chuột phải vượt qua kì huấn luyện này, và cả kì thi nghiêm ngặt giống như các kì thi dành cho chó nghiệp vụ đánh hơi mìn. Sau đó chúng trở thành -- như Weetjens gọi -- là “những chú chuột anh hùng”.

"Dò tìm là phần khó, nguy hiểm và tốn kém nhất của việc dọn dẹp mìn. Vì chuột dễ đào tạo hơn chó nhiều nên sử dụng chuột trong môi trường này là phù hợp hơn cả", Bart Weetjens, người sáng lập tổ chức APOPO, cho biết. Ảnh: Getty Images

Một con chuột nhắt được trang bị dây bảo hộ đang không ngừng khịt khịt cái mũi nhọn của nó, thám thính một cánh đồng nơi nó được Tổ chức phi chính phủ Hà Lan APOPO ở Tanzania huấn luyện để phát hiện các bãi mìn chết người. Các con chuột khác từng "tốt nghiệp" khóa học tương tự dưới cùng một dự án, đã giúp dọn dẹp các dải đất rộng lớn "dính" mìn ở nước Mozambique láng giềng. Ảnh: Getty Images

Con chuột 2 tháng tuổi này đang bước đi loạng choạng xuyên qua vạt cỏ. Theo sau là hai huấn luyện viên đang kéo một thanh chắn nhằm dạy nó đi tiến, đi lui xuyên qua vạt cỏ theo các đường thẳng. Ảnh: Getty Images

Các con vật gặm nhấm được đào tạo để phát hiện chất nổ TNT trong các bãi mìn thông qua phương pháp tâm lý hành vi: một tiếng lách cách báo hiệu một phần thưởng thức ăn bất cứ khi nào thực hiện việc phát hiện chính xác. Ảnh: Getty Images

Hai kỹ thuật viên dò mìn phải mất tới một ngày mới dọn dẹp xong một bãi mìn có diện tích 200 mét vuông. Tuy nhiên, nếu được 2 con chuột hỗ trợ, họ có thể hoàn thành công việc nguy hiểm này trong vòng 2 giờ đồng hồ. "Bọn chuột rất hiệu quả. Chúng tôi đã thu được các tỉ lệ thành công cao. Cho tới hiện tại, các con chuột đã giúp tái mở gần 2 triệu mét vuông đất ở Mozambique", ông Bart Weetjens tiết lộ. Ảnh: Getty Images

Việc đào tạo bắt đầu khi chuột con được 4 tuần tuổi. Khi đó, chúng sẽ được tiếp xúc với con người để tránh sự sợ hãi đối với người và các môi trường mới. Sau đó, chúng sẽ được dạy kết nối tiếng một lách cách với thức ăn. Ảnh: Getty Images

Tổng cộng, một con chuột mất 9 tháng "khổ luyện" cả ở trong và ngoài bãi mìn để có thể tốt nghiệp và được điều động hỗ trợ dò mìn thật. Ảnh: Getty Images

Hiện nay Weetjens đang áp dụng một phương pháp tương tự cho các lĩnh vực khác, là huấn luyện chuột chẩn đoán bệnh lao cho các bệnh viện. Mục tiêu tiếp theo sẽ là sử dụng các con chuột đánh hơi phát hiện ra ma túy hoặc để tìm kiếm các nạn nhân của những thảm họa như động đất hoặc sập nhà.

Các bạn có thể tìm hiểu công việc đầy mới lạ của những chú chuột ở trang web của APOPO.

Nguồn: TED.com